چرا "خاص بودن" اینقدر کشش داره؟

میگن آمریکا اولین جایی بود که به خاطر سودجویی رسانه های جنجالی بعضی ها به این نتیجه رسیدن که بدنامی بهتر از گمنامی هست! مثال امروزی ش بعضی سلبربتی های اینستاگرام. اگه یه عده آدم حاضرن بار کمرشکن بدنامی عمومی رو به دوش بکشن صرفا بخاطر مزایای شهرت، اون وقت شاید بی ربط نباشه نتیجه بگیریم این میل به خاص و متمایز بودن جزو خمیره آدم هست.

فروید معتقد بود آدمها غریزه پرخاشگری و سلطه گری دارن. این ادعا رو بعدا رد کردن با این استدلال که اگه پرخاشگری غریزه بود باید بعد از پرخاشگری میل بهش کمتر میشد نه بیشتر. هر چند وقتی اواخر عمر فروید، نازیها در آلمان به قدرت رسیدن و برای سلطه پیدا کردن به بقیه دست به جنایت در مقیاسی زدن که در تاریخ بشر سابقه نداشت معلوم شد یک حقیقتی تو اون پیش بینی ها بود.

امتیازات مادی بالاتر بودن تو سلسله مراتب اجتماعی یه بخش قضیه س؛ سرنخ هایی که آدم رو به سمت بالای نردبون میکشن قویتر از آسایش فردی هستن. البته زمانه هم عوض شده: درنظر بگیرید که آسایشی که امروز مردم دارن فقط پنجاه شصت سال قدمت داره. تو ایران خودمون هم قبل اون مردم دو وعده بیشتر غذا نمیخوردن. نهار وعده جدیده!

امکانات مادی اکثریت عددی اجازه مانور زیادی تو زندگی نمیده اما بمباران شبانه روزی رسانه ها و تحرک مردم که باعث میشه بیشتر شاهد تجملات بالایی ها بشن حسرت رو به دل همه میزاره. به قول یه کمدین آمریکایی حتی وقتی همه چی عالیه هیچکی خوشحال نیست!

بعضی روانشناسها تقصیر رو گردن "خوگیری" میندازن. دستگاه عصبی همه موجودات طوریه که بعد گذشت یه مدت به یه محرک خیلی خوشایند هم عادت میکنه و دیگه واکنش نشون نمیده واسه همین اون محرک "خاص بودن" خودشو از دست میده. سیستم عصبی هم که با تحریک زنده اس راه میفته دنبال موضوع جدید.

این توضیح ساده و سرراست مال فیزیولوژیه اما اگه همونطور که آزمایش نشون داده سوسکها هم در مقابل یک سوسک تماشاچی برای رسیدن به غذا سریعتر می دوند حضور در جمع پیچیدگی رو خیلی بیشتر میکنه و برای یه جمعی به پیچیدگی جامعه انسانی "ارزش" اهداف رو به شدت تحت تاثیر قرار میده.

از نظر تکاملی هم تمایل به متمایز و برتر بودن احتمالا ارزش بالایی داشته. ولی میشه تصور کرد سر همین تمایل و تلاش برای برخورداری و برتری خود و خویشان بر غریبه ها چه فجایعی به بار اومده.

مدت زیادیه بخاطر احساس نیاز شخصی به یک چارچوب تحلیلی برای مواجهه با تمایل خاص بودن فکر می کنم. توی گفتگو با بعضی دوستان احساس کردم تاحدودی بهش رسیدم ولی چون موضوع گسترده س نمی تونم تو یه مطلب کوتاه جمعش کنم. این مقدمه رو نوشتم شاید نخ تسبیح مطالب بعدی درباره بررسی این موضوع از زاویه های مختلف باشه.

چطور یک مشاور مناسب انتخاب کنم؟...